Βιοψία μιας υγιειούς αντιλογίας

Βιοψία μιας υγιειούς αντιλογίας - In Whirl of Inspiration.png

Δεν είναι κωμικοτραγικό ότι μερικές φορές όταν αναπολούμε τις ανθρώπινες σχέσεις μας, θυμόμαστε καβγάδες που ήταν τόσο δυσάρεστοι και πικροί, που μετά χαράς θα τους διαγράφαμε από την μνήμη μας μια και καλή;

Ενδεχομένως ένας ευσεβής πόθος είναι πως με μεγαλύτερη -μελλοντική- ωριμότητα θα μπορούσαμε να τους αποφύγουμε μια και καλή. Μα δεδομένου της ανθρώπινης φύσης μας θα ήταν μάταιο να θέσουμε έναν στόχο σαν αυτό. Θα ήταν πιο ρεαλιστικό να βρούμε έναν παραγωγικό τρόπο να επιλύουμε διαφωνίες, χωρίς να γινόμαστε μαλλιά κουβάρια. Πώς; Να σας πω πως, έχω μια ιδέα πάνω σε αυτό.

Οι αντιπαραθέσεις είναι ένα απολύτως φυσιολογικό κομμάτι των ανθρώπινων σχέσεων, λόγω του θεμελιώδους αξιώματος πώς ο καθένας έχει διαφορετική και ισότιμη, στα νόμιμα πλαίσια, οπτική γωνία πάνω στα φάσματα της πραγματικότητας. Δυστυχώς όμως οι περισσότερες στηρίζονται στην δημιουργία της δυναμικής του θύματος-θύτη, και της επίρριψης ευθυνών του πρώτου προς τον τελευταίο. Μέσω της δυναμικής αυτής, το θύμα στήνει στον τοίχο την επικριτέα συμπεριφορά του θύτη, και εσφαλμένως τον αντιμετωπίζει ως την ενσάρκωση του Μήλου της Έριδος του καβγά, με μια συμπεριφορά που φαίνεται ως εγωκεντρικότητα, αδιαλλαξία ή κακοήθης επιθετικότητα. Εάν δεχτούμε, όμως, πως ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για τα συναισθήματα και τις προσδοκίες του, μπορούμε να συνεπάγουμε πως μπορεί αυτές να πληγωθούν όταν οι περιστάσεις αποτυγχάνουν να τις ικανοποιήσουν. Η μέτωπο με μέτωπο επίθεση του ατόμου που δεν στάθηκε στο ύψος των προσδοκιών μας, και η υπαγόρευση του τι δεν έκανε σωστά με φωνή όλο στόμφο δεν είναι κάτι που καταπίνεται εύκολα.

Και σε εκείνο το σημείο είναι πολύ δελεαστικό ο θύτης να αντικρούσει το χτύπημα με την ίδια ισχύ. Φαντάζει, άλλωστε, ως ένας πολύς καλός αμυντικός μηχανισμός να πληρώσει με το ίδιο νόμισμα, γιατί η αδιαμφισβήτητη αλήθεια είναι μια: πληγώθηκε και θέλει να πληγώσει σε αντίποινα. Ο συναισθηματικός αυτός πόνος είναι ισοδύναμος του πιο ισχυρού σωματικού πόνου, κάτι που δεν είναι τυχαίο γιατί η κοινωνική απόρριψη και ο  σωματικός πόνος μοιράζονται κοινά εγκεφαλικά μονοπάτια - τον ραχιαίο πρόσθιο φλοιό του κόλπου, και την πρόσθια νησίδα του εγκεφάλου. Ενώ η νευροφυσιολογία του πόνου είναι κοινή, ο καθένας έχει διαφορετικούς αμυντικούς μηχανισμούς με τους οποίους αντιμετωπίζει την απόρριψη και τον πόνο. Κάποιοι έχουν ανάγκη να ουρλιάξουν, και άλλοι να φύγουν χτυπώντας πίσω τους την πόρτα.

Να ρωτήσω όποιον ξέρω που έχει τσακωθεί έστω και μια φορά στην ζωή του σε αυτή την ανταλλαγή πυρών η διαφωνία αρχίζει και γίνεται ανυπόφορη, και προκειμένου να τελειώσει όσο πιο γρήγορα γίνεται, οι δύο πλευρές τραβάνε το σκοινί λίγο παραπάνω από ότι αντέχει. Πολύ συχνά, τα επιχειρήματα γίνονται ατελείωτα, και ελαφρώς κοινότυπα, διότι και οι δύο άνθρωποι αρνούνται να παραδεχτούν ότι είναι λυπημένες και όχι μισαλλόδοξες. Σε αυτό το σημείο όμως, απανταχού οι εκνευρισμένοι, πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να σκεφτούμε τι στ’ αλήθεια είναι αυτό που αποζητούμε. Στο κάτω κάτω της γραφής δεν είμαστε στην καρδιά αυτού του τυφώνα για να αποδώσουμε δικαιοσύνη γενικά και αφηρημένα.

Αυτό που πραγματικά αποζητούμε σε μια σχέση είναι κάτι πολύ πιο ιδιαίτερο και προσωπικό: επιθυμούμε να λάβουμε αγάπη με έναν πιο ευγενικό τρόπο. Αυτός είναι και ο λόγος που βαράμε με νεύρο τις πόρτες, προσάπτουμε όλα αυτά τα διακοσμητικά επίθετα που θα παίρναμε τώρα πίσω, και αγνοούμε την ύπαρξή του άλλου από το πρωί. Η αίτια της διαφωνίας, πολύ συχνά, κρύβεται το γεγονός ότι και οι δύο πλευρές, με διαφορετικούς τρόπους, αισθάνονται παρεξηγημένες, πως δεν λαμβάνουν την αγάπη που επιθυμούν, αρνούμενοι όμως να το δηλώσουν με λέξεις, και σχεδόν το τελευταίο πράγμα που κάνουμε όταν είμαστε πολύ πληγωμένοι είναι να δηλώσουμε πως είμαστε πολύ πληγωμένοι.

Φαντάζει τόσο ταπεινωτικό να αποκαλύψουμε τις πληγές μας στο πρόσωπο που τις προξένησε, να παρουσιάσουμε πόσο ευάλωτοι είμαστε στο ίδιο αυτό άτομο που φαίνεται πως –μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου– δίχως συστολές κακοποίησε την ευπάθειά μας. Αυτό είναι απολύτως κατανοητό, μα δεν διορθώνει την κατάσταση στο ελάχιστο. Δεν είμαστε σε μια οποιοδήποτε ανθρώπινη σχέση για να νιώσουμε συναισθηματική ασφάλεια με το κάθε δυνατό κόστος, είμαστε εκεί για να πετύχουμε μια ουσιαστική πνευματική και συναισθηματική σύνδεση, με ένα άτομο που μοιράζεται κοινές αξίες και οπτικές γωνίες της πραγματικότητας. Ή τουλάχιστον αυτό πιστεύω εγώ. Τιμωρώντας αυτό το άτομο που στέκεται μπροστά μας, μπορεί να μας δώσει μια στιγμιαία αίσθηση νίκης, αλλά μόνο μειώνει τις πιθανότητες να λάβουμε την αγάπη και την κατανόηση που καρτερούμε  και μπορούμε να αντλήσουμε από αυτήν την σχέση. 

The biopsy of better arguments  - In Whirl of Inspiration.jpg

Τι κι αν δοκιμάζαμε μια εναλλακτική μέθοδο αντ’ αυτού; Την στιγμή που νιώθουμε πληγωμένοι από τον σύντροφό μας, αντί να περάσουμε αμέσως στην αντεπίθεση, όσο δύσκολο κι αν φαντάζει, μπορούμε να  εφαρμόσουμε κάτι που έναν φίλος μου θα ονόμαζε ως “αξιοπρεπή αναγνώριση του πόνου και του φόβου μας”. Αντί να γίνουμε πυρ και μανία, μπορούμε απευθείας να εφαρμόσουμε κάτι που θα μας αποφέρει με έναν σμπάρο δυο τρυγόνια: να δηλώσουμε αρχικά πως είμαστε πληγωμένοι από το άτομο στο οποίο εναποθέσαμε την εμπιστοσύνη και τις υψηλές προσδοκίες μας. Και κατά δεύτερον, και αυτό είναι δυσκολότερο, πως η συναισθηματική γύμνια του πόνου, μας προκαλεί έναν αδιόρατο φόβο για την σχέση μας που ράγισε λίγο περισσότερο μόλις, με ότι αυτό συνεπάγεται. Ιδανικά η εφαρμογή αυτών μπορεί να λειτουργήσει ως τροφή για σκέψη για την ποιότητα των αντιπαραθέσεών μας, και να εμποδίσει το ξεκίνημα ενός ακόμα καβγά,  σε αντίθεση με τις συνηθισμένες προσβολές που σαν λάδι στην φωτιά διαιωνίζουν τον φαύλο κύκλο των τοξικών προσβολών. Ούσοι και ούσες ειλικρινείς και αξιοπρεπείς, δεν επιτίθεστε αλλά ούτε σέρνεστε, δεν είστε ιδιαίτερα σκληροί μα ούτε και μαλθακοί. Στέκεστε με την δύναμη της γνώμης σας και δηλώνετε την ειλικρινή θλίψη, τον φόβο και τη συναισθηματική γύμνια σας.

Ευσεβής πόθος και στόχος μας, λοιπόν, ας είναι να γίνουμε ικανότεροι στην έκφραση των συναισθηματικών τραυμάτων μας με έναν αέρα αυτοπεποίθησης και αξιοπρέπειας, και να παραδεχόμαστε πως αν και είμαστε αρκετά ικανοί σε διάφορους κλάδους της ζωής μας, εκείνη την στιγμή, στην αρένα των ανθρώπινων σχέσεων είμαστε πληγωμένοι και φοβισμένοι, αλλά και αρκετά γενναίοι και ώριμοι ταυτοχρόνως, να επιλύσουμε την διαφωνία. Μπορούμε να σώσουμε τον εαυτό μας από πολλά δάκρυα και χρόνο θαρρώ έτσι.

Τι πιστεύετε εσείς;

Τα του Καίσαρος τω Καίσαρη | Κείμενο & φωτογραφία: Δέσποινα Κορτεσίδου


ΘΕΛΕΤΕ ΚΙ ΑΛΛΗ ΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΣΚΕΨΗ;